Kolesterol Sentezi ve Metabolizma

Bu yazı 09 Ocak 2011 tarihinde Onur Bacanlı tarafından yazılmıştır.

Kolesterol, hücrelerinizin düzenli bir şekilde fonksiyonunu yerine getirebilmesi için önemli bir biyomoleküldür. Kolesterolü aldığınız besinlerden direkt olarak alabilir veya besinlerin içerdikleri bileşenlerden sentezleyebilirsiniz.

Kolesterol metabolizması, kolesterol üretilen ve kolesterol kullanılarak diğer biyomoleküllerin üretildiği kimyasal reaksiyonların tamamı anlamına gelir.

Tanımı

Söz konusu insan sağlığı olduğunda kolesterol molekülü kötü bir üne sahiptir.

Mesela, kolesterol seviyesinin yüksek olmasının kalp hastalıkları geçirme riskini arttırdığını bilirsiniz. Hatta, Kolesterol ve yağ seviyesi yüksek besinlerin sağlığa zararlı olduğunu ve kolesterol düzeyini arttırdığını duymuşsunuzdur. Aslında buna rağmen bir miktar kolesterole ihtiyaç duyarsınız. Kolesterol hücre zarının işlevlerini düzenler. Hücre zarı da hormon ve vitamin üretilmesini sağlar.

Kolesterol Üretimi

Besinlerde doğrudan kolesterolü alabildiğiniz gibi onu aynı zamanda üretebilirsiniz. Kolesterol sentezi, asetil-CoA’dan kolesterol üretilmesi için art arda meydana gelen kimyasal reaksiyonlar bütününe verilen kimyasal terimdir.

Bu tepkimeler sırasında besleyici moleküller parçalanarak daha sonra tekrar birleşmesi sağlanıp kolesterol oluşturulur. Yağ, karbonhidrat veya protein enerji için kullanılırken sürekli Asetil-CoA üretilir.

Sentez Süreci

Asetil-CoA bileşeninden kolesterol üretilmesi, çeşitli enzimler içeren oldukça uzun ve karmaşık reaksiyonlardan oluşur. Enzimler, kimyasal tepkimeleri hızlandıran proteinlerdir.Enzimlerin kolesterol üretiminde bu kadar önemli olmasının nedeni, hücrelerin kolesterol ihtiyacına göre enzim miktarını düzenlediği içindir.

Diğer Metabolik Reaksiyonlar

Birçok diğer metabolik reaksiyon başlangıç bileşeni olarak kolesterolü kullanır. Kolesterol, aldığınız besinlerde bulunan kalsiyumun emilmesini sağlayan D vitamini üretilmesinde kullanılan bileşendir.

Derinizdeki kolesterol, güneş ışığı ile tepimeye girerek onu vitaminlere dönüştürür. Aynı zamanda hücrelerin birbirleriyle iletişimde olmasını sağlayan kimyasal bir uyaran olan birçok hormon da kolesterolden üretilir. Testosteron, östrojen ve progesteron gibi.